Giải pháp kiểm tra không phá hủy NDT là gì?

Kiểm tra không phá hủy NDT là gì?

Kiểm tra không phá hủy hay Kiểm tra NDT (Non Destructive Testing) là một nhóm các phương pháp kiểm tra cho phép đánh giá và thu thập dữ liệu về vật liệu, hệ thống hoặc thành phần mà không làm thay đổi hoặc làm hỏng vật liệu cần kiểm tra. Kiểm tra không phá hủy NDT còn được gọi là NDE hoặc Kiểm tra NDI (Đánh giá không phá hủy).

Trong thực tế, tên gọi NDT được sử dụng như là một thuật ngữ chung cho các phương pháp kiểm tra không phá hủy, công cụ kiểm tra và thậm chí toàn bộ lĩnh vực kiểm tra không phá hủy. Đối với các ứng dụng thực tế, mục tiêu của NDT là đảm bảo rằng các cấu trúc, cơ sở hạ tầng và sản phẩm quan trọng được bảo trì đúng cách để đảm bảo chất lượng, độ bền và tránh tai nạn trong quá trình sử dụng.

Theo đó, kiểm tra không phá hủy được sử dụng để phát hiện các khuyết tật có thể có trong vật liệu như vết nứt, lỗ rỗ, xỉ, tách lớp, nóng chảy, lỗi mối hàn, phát hiện độ ẩm, độ mài mòn, bóc tách vật liệu, đo độ cứng và độ dày vật liệu, kiểm tra độ ẩm bê tông, đo độ dày màng sơn và lớp sơn phủ, xác định kích thước và định vị cốt thép trong bê tông,…

Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là kiểm tra không phá hủy không nhất thiết yêu cầu sử dụng các công cụ đặc biệt hoặc bất kỳ thứ gì như kiểm tra trực quan. Một số công cụ, chẳng hạn như thiết bị chụp ảnh nội soi công nghiệp cũng có thể giúp kiểm tra trực quan tốt hơn.

Lý do cần sử dụng phương pháp kiểm tra không phá hủy NDT

- Tiết kiệm chi phí

Đây sẽ là đáp án tốt nhất cho vấn đề được nêu, nói cách khác là kiểm tra NDT có nhiều ưu điểm hơn so với kiểm tra phá hủy, bởi vì đây là giải pháp giúp tiết kiệm chi phí tốt hơn do đối tượng được kiểm tra không gặp bất kỳ sự hư hỏng nào.

- Đảm bảo an toàn tuyệt đối

Giải pháp NDT luôn có tính an toàn cao do hầu hết các kỹ thuật kiểm tra NDT (trừ kiểm tra chụp ảnh phóng xạ) đều không gây hại cho con người.

- Tính hiệu quả cao

Các phương pháp NDT cho phép đánh giá chính xác và nhanh chóng các vật liệu, điều này rất quan trọng để đảm bảo an toàn và hiệu suất liên tục trên công trường.

- Tính chính xác cao

Các phương pháp NDT đã được chứng minh là chính xác và có thể dự đoán được các vấn đề cần khắc phục trong chương trình bảo trì để đảm bảo an toàn cho nhân viên và tuổi thọ của thiết bị.

Kiểm tra không phá hủy (Kiểm tra NDT) là một phần thiết yếu của các cơ sở vận hành an toàn. Các kỹ thuật NDT và kết quả có thể tái sản xuất phụ thuộc vào các kỹ thuật viên có kinh nghiệm và được đào tạo bài bản, các phương pháp NDT và diễn giải kết quả do các chuyên gia được chứng nhận thực hiện. Các kỹ thuật viên không chỉ cần được chứng nhận về các phương pháp NDT cụ thể, mà họ còn cần biết cách vận hành thiết bị được sử dụng để thu thập và giải thích dữ liệu. Hiểu được khả năng và hạn chế của thiết bị để đưa ra quyết định chấp nhận hay cần loại bỏ/ thay thế.

Những phương pháp kiểm tra NDT thông dụng nhất hiện nay

Một số kỹ thuật kiểm tra NDT để thu thập các loại dữ liệu khác nhau, mỗi loại yêu cầu loại công cụ, đào tạo và quy trình chuẩn bị riêng. Theo đó, những kỹ thuật này có thể cho phép kiểm tra toàn bộ vật thể, trong khi những kỹ thuật khác chỉ cho phép kiểm tra bề mặt. Tương tự như vậy, một số phương pháp NDT có các mức kiểm tra khác nhau tùy thuộc vào loại vật liệu được sử dụng và một số kỹ thuật, chẳng hạn như kiểm tra hạt từ tính, chỉ khả dụng trên các vật thể.

Dưới đây là một số phương pháp kiểm tra NDT thông dụng nhất hiện nay, cụ thể gồm có:

- Kiểm tra NDT trực quan (VT): Kiểm tra trực quan là hành động thu thập dữ liệu trực quan về trạng thái của vật liệu bằng mắt thường. Kiểm tra trực quan là phương pháp cơ bản nhất để kiểm tra vật liệu hoặc đối tượng mà không làm thay đổi vật liệu hoặc đối tượng theo bất kỳ cách nào.

Kiểm tra trực quan nhanh chóng, rẻ tiền và đơn giản có thể là một công cụ sớm để xác định các vấn đề về tài sản và cơ sở hạ tầng, từ vết nứt đến ăn mòn. Tuy nhiên, kiểm tra trực quan không phù hợp để xác định sớm tất cả các loại hư hỏng vật liệu để quyết định sửa chữa hoặc thay thế. Không thể kiểm tra bằng mắt khi tầm nhìn bị che khuất hoặc khi có các khuyết tật nhỏ bên trong vật liệu.

- Kiểm tra bằng siêu âm vật thể (UT): Thử nghiệm không phá hủy bằng siêu âm là quá trình truyền sóng âm thanh tần số cao vào vật liệu để xác định những thay đổi về tính chất của chúng. Thông thường, kiểm tra siêu âm sử dụng sóng âm thanh để phát hiện các khuyết tật hoặc điểm không liên tục bên dưới bề mặt vật liệu.

- Kiểm tra NDT bằng chụp ảnh phóng xạ (RT): Thử nghiệm không phá hủy bằng chụp ảnh phóng xạ là hành động sử dụng bức xạ gamma hoặc tia X để xác định các khuyết tật của vật thể. Kiểm tra bằng chụp ảnh phóng xạ có thể phát hiện các khuyết tật trong vật liệu khó nhìn thấy bằng mắt thường (chẳng hạn như thay đổi mật độ hoặc vết nứt nhỏ).

Thử nghiệm chụp ảnh phóng xạ hướng bức xạ từ máy phát tia X hoặc đồng vị phóng xạ xuyên qua vật liệu được thử nghiệm và ghi lại trên phim hoặc các cảm biến khác. Kết quả cho thấy diện tích cơ bản cũng như tình trạng hiện tại của vật liệu được kiểm tra. Thử nghiệm chụp ảnh phóng xạ đòi hỏi thiết bị và chuyên môn đáng kể, cũng như các biện pháp phòng ngừa an toàn để tránh tiếp xúc quá nhiều với bức xạ.

- Kiểm tra NDT bằng dòng điện xoáy (ECT, ECA): Kiểm tra không phá hủy bằng dòng điện xoáy (ECT, ECA) là một loại thử nghiệm điện từ nhằm xác định tình trạng của vật liệu, bằng cách đo cường độ của dòng điện (còn gọi là dòng điện xoáy) trong từ trường xung quanh vật liệu. Từ đó đưa ra nhận định về tình trạng cũng như các vị trí khuyết tật của vật liệu được kiểm tra.

- Kiểm tra NDT bằng hạt từ tính (MT): Thử nghiệm không phá hủy bằng hạt từ tính là hành động xác định các khuyết tật của vật liệu bằng cách kiểm tra sự không liên tục trong từ trường trên bề mặt vật liệu.

- Kiểm tra NDT bằng phát xạ âm thanh (AE): Thử nghiệm không phá hủy NDT bằng phát xạ âm là hành động sử dụng phát xạ âm thanh để xác định các khuyết tật và sai sót có thể có trong vật liệu.